OS (Operating System)

ไมโครซอฟท์ วินโดวส์เอกซ์พี (อังกฤษ: Microsoft Windows XP) เป็นระบบปฏิบัติการที่ไมโครซอฟท์ได้ผลิตออกมาในปี พ.ศ. 2544 โดย XP นั้นคือตัวอักษรที่ย่อมาจาก Experience (เอกซ์พีเรียนซ์) ซึ่งมีความหมายว่า ประสบการณ์ ความรู้ที่มีโดยประสบการณ์

ปัจจุบัน ถึงแม้ว่าวินโดวส์วิสตา และ วินโดวส์ 7 ซึ่งเป็นวินโดวส์ตัวใหม่จะออกจำหน่ายแล้ว แต่ทางไมโครซอฟท์ได้ประกาศว่าจะมีการสนับสนุนเอกซ์พีในรุ่นปรับปรุง SP3 สำหรับ วินโดวส์ประเภท 32 บิต และ SP2 สำหรับวินโดวส์ประเภท 64 บิต จนกระทั่งพ.ศ. 2557

วินโดวส์เอกซ์พี ยังคงเป็นวินโดวส์ที่มีผู้ใช้สูงที่สุด หลังจาก วินโดวส์ 7 ออกมาอย่างเป็นทางการ

Microsoft Windows XP Starter Edition
เป็นรุ่นพื้นฐานที่ใช้จำหน่ายพร้อมกับเครื่องคอมพิวเตอร์ สำหรับผู้เริ่มต้นใช้คอมพิวเตอร์ ราคาถูก แต่มีข้อจำกัดคือ หน้าจอขนาดไม่เกิน 800X600 Pixel รันโปรแกรมพร้อมกันได้ไม่เกิน 3 ตัว


Microsoft Windows XP Home Edition
เป็นรุ่นที่ออกมาแทน Windows 95/98/Me ราคาถูก สำหรับผู้ที่ใช้งานตามบ้าน เชื่อมต่อแลนขนาดเล็กที่ไม่เข้มงวดในความปลอดภัยมากนัก


Microsoft Windows XP Professional
เป็นรุ่นที่ออกมาแทน Windows NT/2000 ราคาแพง ประมาณ 7-8 พันบาท สำหรับทำงานธุรกิจ มีความสามารถในการทำงานเต็มที่ มีการเชื่อมต่อแลน แบบที่มีเครื่องเซิร์ฟเวอร์กลาง และมีระบบรักษาความปลอดภัยที่เข้มงวด


Microsoft Windows XP Media Center Edition
เป็นรุ่นพิเศษ สำหรับผู้ที่ต้องการดูหนังฟังเพลงโดยเฉพาะ ในรุ่นนี้ จะมีความสามารถในด้านบันเทิงเต็มที่ คือ มีโปรแกรม Windows Media Player และอื่นๆ ในด้านความบันเทิง อีกมากมาย


Microsoft Windows XP Tablet PC Edition
เป็นรุ่นที่ผลิตขึ้นมาเพื่อเครื่อง Tablet PC (คอมพิวเตอร์ที่ใช้หน้าจอสัมผัส) โดยเฉพาะ


Microsoft Windows XP Edition N
เป็นรุ่นที่ผลิตออกมาเพื่อผู้ใช้ในสหภาพยุโรป โดยที่ Internet Explorer (IE) และ Windows Media Player จะถูกตัดออกจากตัวระบบปฏิบัติการตามกฎของสหภาพยุโรป


Microsoft Windows XP 64-Bit Edition
เป็นรุ่นที่ผลิตให้สำหรับเครื่อง ซีพียู 64 บิต ออก เมื่อเดือนเมษายน พ.ศ. 2548 Microsoft ได้นำเสนอ Microsoft Windows XP Professional x64 Edition ออกสู่ตลาด Windows ตัวนี้นับเป็นตัวแรกที่มีโครงสร้างสถาปัตยกรรมแบบ 64 bit และยังคงทำงานได้กับ โปรแกรม 32 bit ได้เช่นเดิม โดยฟังก์ชันนี้เรียกว่า WoW หรือ Windows 32 on Windows 64 ซึ่ง Windows นี้ถูกออกแบบเพื่อนำมาใช้กับงานกราฟิก 3D งานออกแบบ เครื่องบิน Animation


Microsoft Windows XP Embedded
เป็นระบบปฏิบัติการที่พัฒนาจากแพลตฟอร์มของระบบปฏิบัติการ Windows 2000 แต่จะนำคอมโพเนนต์ของระบบปฏิบัติการ Windows XP มาใช้ Windows XP Embedded ถือเป็นระบบปฏิบัติการแบบ Embedded Operating System ใช้สถาปัตยกรรมแบบ 32 บิต สนับสนุนการทำงานกับหน่วยประมวลผลตระกูล X86 ตัวอย่างอุปกรณ์ที่มีการนำระบบปฏิบัติการ Windows XP Embedded ไปใช้ เช่น ตู้ ATM, เครื่อง POS (Point of sale) อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ต่างๆ เป็นต้น

การพัฒนาระบบปฏิบัติการ Windows XP Embedded จะมีการเลือกคอมโพเนนต์ต่างๆ ของระบบปฏิบัติการ Windows XP ทั้งไดร์ฟเวอร์อุปกรณ์ แอปพลิเคชันโปรแกรมที่ต้องการ โดยคอมโพเนนต์เหล่านี้จะถูกจัดเก็บอยู่ใน database ในการเชื่อมต่อระหว่างเครื่องมือพัฒนาและ Component database จะมีโปรแกรมที่เรียกว่า Database engine เมื่อทำการปรับแต่งระบบปฏิบัติการ จากนั้นจึงทำการคอมไพล์และสร้างเป็นไฟล์อิมเมจของระบบปฏิบัติการ Windows XP Embedded แล้วจึงทำการ deploy ไปไว้ในอุปกรณ์ที่ต้องการต่อไป


ไมโครซอฟท์วินโดวส์เอกซ์พีรุ่นปรับปรุง (Service Pack)
1.   SP1 ออกมาในปี ค.ศ. 2003 (พ.ศ. 2546)
2.   SP1a ออกมาในปี ค.ศ. 2003 (พ.ศ. 2546) หลัง SP1
3.   SP2 ออกมาในปี ค.ศ. 2004 (พ.ศ. 2547)
4.   SP3 ออกมาในปี ค.ศ. 2008 (พ.ศ. 2551) หลังวินโดวส์วิสต้า SP1